LINGUA DİL ÖĞRETİM PROGRAMI

Lingua (Dil öğrenimi ve öğretimi) Programı; AB Genel Eğitim Programı olan Socrates'in 8 alt programından biri olup, bu programlara üye olan Avrupa ülkelerinin vatandaşlarına Topluluğa üye ülkelerde konuşulan dilleri yabancı dil olarak öğretmeyi amaçlamaktadır. Yabancı dil bilen insanların sayılarının artırılması Socrates programlarının hepsinde ortak bir amaç olmakla birlikte, Dil eğitim ve öğretiminin geliştirilmesi, çeşitli yönleriyle ve kapsamlı olarak Lingua programının odak noktasını oluşturmaktadır.

Avrupa dillerinin öğretilmesinde hedef kitle ilkokuldan üniversitelere kadar bütün öğrenciler, eğitimlerini tamamlamış insanlardan emeklilere kadar bütün topluluk ve aday ülke vatandaşlarıdır. Socrates genel eğitim programının Lingua bölümüne 25 AB üyesi ülke, 3 EFTA-EEA ülkesi ile Türkiye, Romanya ve Bulgaristan olmak üzere toplam 31 ülke dahildir.Bu ülkelerde konuşulan resmî diller Lingua projeleri için uygun dil kapsamına girmektedir. Bunlar; İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Flamanca, Danca, Fince, Yunanca, Bulgarca, Çekce, Slovakça, Romence, Lehçe, Macarca, Türkçe ve İrlandaca, İzlandaca, Norveçce, İsveçce, Lehce, Litvanca, Slovence, Letonca, Estonca ile Maltaca dilleridir. 

Lingua iki ana alt programdan oluşmaktadır:

Lingua 1- Dil öğreniminin teşvik edilip geliştirilmesi

Lingua 2- Dil öğretim araç-gereç ve materyallerinin geliştirilmesi

Dil öğreniminin teşvik edilmesi için çeşitli projelerin yapıldığı Lingua 1 ve dil öğrenim araç-gereç ve materyallerinin (kitap, audio/video kaset, CD, DVD vb.) geliştirildiği Lingua 2 projeleri kendi-kendine öğrenim (self-study) ortam ve imkânları sunmaktadırlar.

Program dilin kültür, eğitim, iletişim, istihdam, anlaşma, kaynaşma, gelişme, sosyal, ekonomik vb yönlerden önemini göz önüne alarak yabancı dil eğitim ve öğretimiyle ilgili projelere özel bir önem vermektedir. Yabancı dillerin bilinmesi kişisel gelişim ve kendini gerçekleştirme unsuru olmanın yanısıra istihdam edilebilirliğe de katkıda bulunabilmekte, farklılık ve çoğulculukla vasıflandırılan Avrupa'da diğer kültürlerin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır. Dillerin insanlığın ortak bir hazinesi, farklı kültürlerin sesi-soluğu, tarih boyunca değişik medeniyetlerin gelenek, görenek, bilim ve edebiyatlarının rengi ve zenginliği olmaları itibariyle Avrupa çapında dil çeşitliliğinin korunması amacıyla (günümüzde az kullanılan ve öğretilen Lüksemburgca ve İrlandaca gibi dillerin unutulmaması dahil) özel çaba harcanmaktadır. Program, yabancı dilleri bilmenin fayda ve avantajları konusunda bilinç düzeyini artırarak Avrupa dillerinin çocuk, genç, yetişkin, ihtiyar, kadın, erkek, özürlü, siyah, beyaz yediden yetmişe bütün Avrupalılara daha etkin, verimli ve kaliteli bir şekilde öğretilmesini sağlayarak ömür boyu yabancı dil eğitim ve öğretimini yaygınlaştırmak, özendirmek ve desteklemek istemektedir. 

Lingua bu genel hedefler doğrultusunda aşağıdaki amaçlara yönelik çalışmaları ve projeleri desteklemektedir:

•  Yabancı Dilleri öğrenmenin faydaları konusunda insanları bilinçlendirmek,

•  Bireyleri yabancı dilleri öğrenmeleri için motive etmek ve özendirmek,

•  Mevcut dil öğrenim yöntem, sistem, araç ve gereçleri hakkında bilgi sağlamak,

•  Dil eğitim ve öğretiminde kalite, verim ve etkinliğin artırılmasına katkıda bulunmak,

•  Herkesin ihtiyaç, yetenek ve şartlarına uygun biçimde yaşam boyu dil öğrenimi imkân ve fırsatlarına erişimini geliştirip, kolaylaştırmak.

Lingua programı ayrıca dillere erişimi, dil eğitim ve öğrenimini kolaylaştıran, yenileyen ve geliştiren araç-gereç ve materyallerle ilgili, 3-6 yaş arasındaki çocuklara, yetişkinlere ve emeklilere yabancı dil öğretmeyi amaçlayan projelere de sıcak bakmakta ve kapsamlı ihtiyaç analizi ve iyi gerekçelendirme yapıldığı takdirde farklı ve ilginç projelere Komisyonca maddi kaynak sağlanmaktadır. Bu katkı oranı toplam proje tutarının % 50'si ile % 75'i arasında değişebilmektedir. Projeler 1, 2 veya 3 yıllık süreleri kapsayabilmektedir.

Somut olarak belirtmek gerekirse önceki yıllarda yapılmış olan Lingua projelerinin bazılarının konu ve başlıkları aşağıda belirtildiği gibidir.  

LINGUA 1:  

1- Dil festivali düzenlenmesi,  

2- Avrupa dillerini öğren ve eğlen,  

3- Havadaki Avrupa (radyo ile dil öğretimi),

4- Dil öğrenim kaynaklarına erişimin kolaylaştırılması,  

5- Yetişkinler için yeni dil öğrenim yaklaşımları,  

6- Dil kulüplerine katıl,  

7- Avrupa dil merkezleri ağı, 

8- Torunlarınızla beraber dil öğrenin.  

LINGUA 2:  

1- Macarca multimedya dil öğretim seti geliştirilmesi,

2- Az kullanılan dillerde on-line kurslar verilmesi,  

3- Web tabanlı Danimarka'ca kurs materyali geliştirilmesi,  

4- Evde çalışmak üzere çok dilli öğrenim seti geliştirilmesi,  

5- Yeni teknolojiler aracılığıyla yabancı dil öğrenimi,  

6- Dinle ve dokun (göremeyenler için temel ingilizce kursu),  

7- Avrupalı seyyahlar için kültürler arası iletişim,  

8- Dili eğlenerek net'te öğren.

Proje hazırlanırken temel şartlardan birisi en az 3 ayrı ülkeden ortak bulunması zorunluluğudur. Ortaklardan da en az bir tanesi AB üyesi ülkelerden olmalıdır. Ortak ülke sayısı 3'den fazla da olabilir. Projelere ortak olacak ülkeler ile kurum sayısında herhangi bir üst sınırlama yoktur. Proje koordinatörü olan yani projeyi sevk ve idare eden kuruluş gerek AB gerekse eğitim programlarına üye olan diğer ülkelerin herhangi birinden olabilir. Türkiye ve diğer 30 ülkenin lingua projelerine katılmasına hiçbir engel bulunmadığı gibi aynı ülkeden birden fazla kurum veya kuruluşta projelere ortak olarak katılabilir.

Belirlenmiş olan proje teslim tarihlerine uymak kaydı ile her zaman proje hazırlanabilir. Lingua projeleri ön ve son teklif olmak üzere iki aşamadan oluşur. Proje ana fikrini oluşturduktan sonra ortak bulma, ön ve son proje teklif formlarını hazırlama ile diğer proje süreçlerinde normal işlemlerin dışında herhangi bir güçlük, engel ve zorluk bulunmamaktadır. Örneğin Türkiye kırsalında yaşayan halka veya emeklilere Topluluk dillerinden birini öğretmek bir lingua projesi konusu olabilir. İkinci aşamada http://siu.no/socpart , sitesi veya diğer yöntemler (tanıdığınız meslektaşlar, arkadaşlar, diğer kurumsal bağlantılar vb.) aracılığıyla diğer AB ülkelerinden ilgili kurum ve kuruluşları ortak olarak seçme işlemini yaptıktan sonra zaten matbu ve standart olan Ön (1 Ekim'e kadar) ve Tam (1 Mart'a kadar) proje teklif formlarını doldurup belirtilen son müracaat tarihlerini geçirmeden imzalanmış 1 asıl + 4 suret evrakı "TAO, Rue du Colonel Bourg, 139, B-1140, Brussels, BELÇİKA" adresine göndermek gerekmektedir.

İlk aşamada yapılmak istenen Lingua projesinin Ön Teklifi, Avrupa Komisyonu'nun merkezi projeler için belirlediği standart forma işlenerek ve her yıl Ekim ayının birine kadar Komisyon'un Teknik Yardım Birimine sunulmakta ve müracaat işlemi gerçekleştirilmektedir. Burada uzmanlarca yapılan ilk inceleme ve değerlendirmelerden sonra Proje ön teklifinin uygun, olumlu ve mâkul bulunması halinde proje koordinatörlerinden tam ve kapsamlı son tekliflerini 1 mart tarihine kadar yapması istenmektedir. Proje koordinatörünün nihai teklifini sunmasını müteakiben Teknik Yardım Biriminde ikinci kez yapılan nihai ve kapsamlı değerlendirmelerden sonra dosya Komisyona iletilmekte ve projenin desteklenip desteklenmemesine dair son karar Avrupa Komisyonu'nca verilmektedir.

Lingua projeleri ortalama 200.000 - 300.000 - 400.000 Euro olmakla birlikte üst sınır 1.000.000 Euro'ya kadar çıkabilmektedir. Okullar, üniversiteler, enstitüler ve kurslar başta olmak üzere dil eğitim, öğrenim ve öğretimiyle doğrudan veya dolaylı ilgili olan, bu işle uğraşan bütün resmî, özel kurum ve kuruluşlar Lingua programının amaçları doğrultusunda proje hazırlayabilirler ve birden fazla Lingua Projesi Ortağı veya Koordinatörü olabilirler.

Yaygın olarak sanıldığının aksine Lingua programında dil kursu düzenlenmemekte ve gerek Türkiye'de gerekse yurt dışında yabancı dil öğrenimi için kişi ya da kurumlara burs veya para yardımında bulunulmamaktadır.

Lingua programıyla ilgili çalışmalar yapılıp, projeler hazırlanırken aşağıda adresleri verilen sitelerden geniş ölçüde faydalanılabilir. 

Diller Dünyasına yolculuk;

Avrupa Komisyonu daha önce yapılan Lingua projelerinin aynılarının veya çok benzerlerinin tekrar yapılmasına sıcak bakmamaktadır. Böyle bir yanılgıya düşmemek için http://europa.eu.int/comm/education/programmes/socrates/lingua/products_en.html sitesine girilerek Diller Dünyasında bir  gezintiye çıkılabilir. Böylece hem diğer Avrupa ülkelerinin daha önce yapmış olduğu Lingua projeleri hakkında bilgi sahibi olur, hem rengarenk Dil bahçelerinden gül toplar, hem de  farklı insanların ve kültürlerin sesini soluğunu duymuş oluruz.  

Projelerimizi yaparken Komisyon tarafından ilan edilen teklif çağrılarındaki önceliklere dikkat etmekte yarar vardır. Komisyonun öncelikleri doğrultusunda proje hazırlamak projelerimizin kabul edilme ihtimalini artıracaktır. Bu yılki teklif çağrılarının Lingua bölümündeki öncelikler için bakınız.

Unutmayalım atalarımızın dediği gibi "Bir lisan bir insandır". Bir dilin önemi ancak bu kadar özlü ve güzel anlatılabilir. AB Eğitim ve Gençlik Programlarından yeterince faydalanılabilmesi ancak çalışıp, araştırıp proje üretmekle mümkün olabilecektir. Bu imkânları değerlendirme dileğiyle Lingua Projelerine katılanlara başarılar dileriz.